• Γεώργιος Σακοράφας

Επεμβάσεις θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή με ή χωρίς λεμφαδενικό καθαρισμό) και εμπειρία του χειρουργού


Επεμβάσεις θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή με ή χωρίς λεμφαδενικό καθαρισμό) – πώς αξιολογείται η εμπειρία του χειρουργού και ποια η σημασία της?


Εισαγωγή

Οι παθήσεις θυρεοειδούς είναι αρκετά συχνές και αρκετές από αυτές χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση. Παρά το ότι η ενδοκρινική χειρουργική (συμπεριλαμβανομένης και της θυρεοειδεκτομής) αποτελεί μέρος της γενικής χειρουργικής, τα τελευταία χρόνια υπάρχει η τάση εξειδίκευσης στο συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο. Τι διαφορά υπάρχει αν η επέμβαση αυτή γίνει από γενικό χειρουργό παρά από εξειδικευμένο χειρουργό θυρεοειδούς & παραθυρεοειδών; Τι σημαίνει η παράμετρος «εμπειρία χειρουργού» για τον ασθενή; Πώς αξιολογείται η παράμετρος «εμπειρία» στη χειρουργική θυρεοειδούς;


Εμπειρία και η σημασία της στην πράξη

Όπως και σε όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες, έτσι και στη χειρουργική, η παράμετρος «εμπειρία» έχει κεφαλαιώδη σημασία για την ασφαλή και βέλτιστη εκτέλεση μιας χειρουργικής επέμβασης. Δεν αρκεί να μπορεί να κάνει κανείς μία χειρουργική επέμβαση. Θα πρέπει η επέμβαση αυτή να γίνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, διασφαλίζοντας την μέγιστη δυνατή ασφάλεια για τον ασθενή και το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Τα οφέλη για τον ασθενή από μία τέτοια προσέγγιση είναι προφανή. Μία ασφαλής επέμβαση προστατεύει τον ασθενή από επιπλοκές, που μπορεί να τον ταλαιπωρήσουν ψυχικά και σωματικά και να τον εξουθενώσουν οικονομικά. Η ριζική θεραπευτική αντιμετώπιση επιτυγχάνει οριστική λύση του προβλήματος του ασθενούς, που επανέρχεται στη φυσιολογική του οικογενειακή, επαγγελματική και κοινωνική ζωή, διασφαλίζοντας έτσι μία άριστη ποιότητα ζωής. Είναι επομένως αυτονόητο γιατί το ερώτημα που απασχολούσε παλιότερα τους χειρουργούς «Μπορώ να κάνω αυτή την επέμβαση?» πλέον θα πρέπει να αντικατασταθεί από το ερώτημα «Πόσο καλά μπορώ να κάνω αυτή την επέμβαση?». Προφανώς αυτό ισχύει και για την θυρεοειδεκτομή (με ή χωρίς λεμφαδενικό καθαρισμό). Και στο σημείο αυτό υπεισέρχεται ο παράγοντας «εμπειρία του χειρουργού», αφού ο παράγοντας αυτός έχει καθοριστική σημασία για την σωστή εκτέλεση της επέμβασης. Πώς όμως κρίνεται η εμπειρία ενός χειρουργού στην χειρουργική του θυρεοειδούς?


Πώς αξιολογείται η εμπειρία ενός χειρουργού στις επεμβάσεις θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή με ή χωρίς λεμφαδενικό καθαρισμό);

Υπάρχουν πολλές παράμετροι, με βάση τις οποίες μπορεί να αξιολογηθεί η εμπειρία ενός χειρουργού στις επεμβάσεις θυρεοειδούς. Ενδεικτικά αναφέρονται κάποιες από τις παραμέτρους αυτές:

Αριθμός επεμβάσεων θυρεοειδούς

Είναι αυτονόητο ότι όσο πιο μεγάλος είναι ο αριθμός των επεμβάσεων θυρεοειδούς που εκτελεί ένας χειρουργός, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η εμπειρία του στη χειρουργική θυρεοειδούς. Έτσι, άλλη εμπειρία έχει ένας χειρουργός που εκτελεί για παράδειγμα 4 θυρεοειδεκτομές τον χρόνο και άλλη ένας χειρουργός που εκτελεί 300 θυρεοειδεκτομές τον χρόνο.

Συχνότητα επιπλοκών

Η εμπειρία ενός χειρουργού στην χειρουργική θυρεοειδούς μεταφράζεται και σε μικρότερα ποσοστά επιπλοκών. Ο έμπειρος χειρουργός θυρεοειδούς μπορεί να εκτελέσει την θυρεοειδεκτομή (+/- λεμφαδενικός καθαρισμός) με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Αυξημένα ποσοστά επιπλοκών δεν συμβαδίζουν με εμπειρία του χειρουργού.

Επιλογή επέμβασης

Ο έμπειρος χειρουργός θυρεοειδούς θα πρέπει να είναι σε θέση να επιλέξει την καλύτερη δυνατή χειρουργική στρατηγική με βάση τα ευρήματα του προεγχειρητικού ελέγχου του κάθε ασθενούς. Είναι προφανές ότι η θεραπευτική τακτική θα πρέπει να εξατομικεύεται στον κάθε ασθενή. Έτσι ο χειρουργός καλείται να επιλέξει την έκταση της θυρεοειδεκτομής, όπως επίσης και το εάν χρειάζεται ή όχι λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου. Στην τελευταία αυτή περίπτωση θα πρέπει να επιλεγεί και η έκταση του λεμφαδενικού καθαρισμού.

Δυνατότητα ταυτόχρονης εκτέλεσης σύγχρονων επεμβάσεων, πέρα της απλής θυρεοειδεκτομής

Ο έμπειρος χειρουργός θυρεοειδούς θα πρέπει να είναι σε θέση να εκτελέσει και πλέον εκτεταμένες επεμβάσεις στον τράχηλο, πέραν της θυρεοειδεκτομής. Συνηθέστατα οι επεμβάσεις αυτές αφορούν τον ταυτόχρονο λεμφαδενικό καθαρισμό τραχήλου, στον ίδιο χρόνο με την θυρεοειδεκτομή, και σπανιότερα εκτομές παρακειμένων ανατομικών στοιχείων (π.χ. έσω σφαγίτιδας [τμηματική εκτομή, εκτομή κατ’ εφαπτομένη κλπ.])

Ριζικότητα επέμβασης

Σε πολλές χειρουργικές παθήσεις θυρεοειδούς, η ολική θυρεοειδεκτομή είναι η επέμβαση που προτιμάται. Ο έμπειρος χειρουργός θυρεοειδούς είναι σε θέση να εκτελέσει σωστά την επέμβαση αυτή, χωρίς να αφήνει υπόλειμμα θυρεοειδικού ιστού. Πρόκειται για εξαιρετικής σημασίας ζήτημα, καθώς η παραμονή σημαντικού υπολείμματος μπορεί να δημιουργήσει πολλά και σοβαρά προβλήματα στην περαιτέρω αντιμετώπιση του ασθενούς (συνήθως όταν υπάρχει καρκίνος θυρεοειδούς).

Χρόνος (διάρκεια) επέμβασης

Στόχος κάθε επέμβασης είναι η ασφάλεια του ασθενούς και όχι η ταχεία εκτέλεσή της. Εντούτοις, έχει σημασία για την ασφάλεια του ασθενούς και η παράμετρος χρόνος (διάρκεια) της επέμβασης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ασθενείς με συνυπάρχουσες παθήσεις (π.χ. βαριά πάθηση του καρδιοαναπνευστικού). Σε αυτή την περίπτωση είναι ιδιαίτερα επιθυμητό η επέμβαση να γίνει σε όσο το δυνατόν μικρότερο χρονικό διάστημα, χωρίς αυτό να είναι εις βάρος της ποιότητας της επέμβασης. Και εδώ είναι ένα άλλο σημείο, όπου η εμπειρία του χειρουργού έχει πολύ μεγάλη σημασία. Είναι διαφορετικό για ένα ασθενή να υποβάλλεται σε θυρεοειδεκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό για καρκίνο θυρεοειδούς που διαρκεί 3 ώρες και άλλο να υποβάλλεται στην ίδια επέμβαση που διαρκεί 8 ώρες.

Αισθητικό αποτέλεσμα

Η έκταση της τομής είναι μία άλλη παράμετρος, που σχετίζεται με την εμπειρία του χειρουργού. Ο έμπειρος χειρουργός μπορεί να εκτελέσει μία θυρεοειδεκτομή από μικρότερη τομή. Το γεγονός αυτό μπορεί σε κάποιες ιδιαίτερες ομάδες ασθενών (π.χ. νεαρά άτομα) να έχει ιδιαίτερη σημασία.

Διάρκεια και κόστος νοσηλείας

Η εμπειρία του χειρουργού αντανακλάται επίσης και στη διάρκεια νοσηλείας και στο κόστος νοσηλείας. Με την ασφαλή εκτέλεση της επέμβασης από έναν έμπειρο χειρουργό θυρεοειδούς, μειώνεται η πιθανότητα εμφάνισης μετεγχειρητικών επιπλοκών και κατά συνέπεια της διάρκειας και του κόστους νοσηλείας. Σε μία μελέτη [Maryland (USA)] αποδείχθηκε ότι περισσότερες από το 20 % των επιπλοκών και περισσότερες από 1700 ημέρες νοσηλείας θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί / εξοικονομηθεί (αντίστοιχα) αν όλες οι θυρεοειδεκτομές είχαν γίνει από έμπειρους χειρουργούς θυρεοειδούς.