• Γεώργιος Σακοράφας

Θυρεοειδεκτομή, λαρυγγικά νεύρα και παραθυρεοειδείς: αναγνώριση – προστασία


H βλάβη της φωνητικής λειτουργίας και η υποασβεστιαιμία είναι οι δύο πιο συχνές επιπλοκές που παρατηρούνται μετά από θυρεοειδεκτομή.

Για την πρόληψη των επιπλοκών αυτών έχει μεγάλη σημασία:

  • η προστασία των λαρυγγικών νεύρων (άνω και κάτω [παλίνδρομων]) που ελέγχουν τη φωνητική λειτουργία

  • η προστασία των παραθυρεοειδών αδένων, η σωστή λειτουργία των οποίων έχει σημασία για την διατήρηση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα στα φυσιολογικά επίπεδα

Η βλάβη των λαρυγγικών νεύρων και κυρίως των κάτω (παλίνδρομων) μπορεί να εκδηλωθεί με

  • Αλλαγή της χροιάς της φωνής (συχνά αντιληπτή μόνο από τον/την ασθενή)

  • Βράγχος φωνής

  • Αφωνία

  • Εισπνευστικό συριγμό

  • Αναπνευστική δυσχέρεια

Η βλάβη των παραθυρεοειδών αδένων μετά θυρεοειδεκτομή εκδηλώνεται με πτώση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα μετεγχειρητικά (υποασβεστιαιμία).

Σε επέμβαση αφαίρεσης του θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή), για την προστασία τόσο των λαρυγγικών νεύρων όσο και των παραθυρεοειδών αδένων έχει τεράστια σημασία η αναγνώρισή τους στη διάρκεια της επέμβασης.

Όσον αφορά τα λαρυγγικά νεύρα, η οπτική αναγνώρισή τους είναι η μέθοδος που προτείνεται σε κάθε θυρεοειδεκτομή. Η χρήση του νευροδιεγέρτη – αν και μπορεί να διευκολύνει την αναγνώρισή τους – παραμένει αμφιλεγόμενη όσον αφορά την πιθανότητα πρόκλησης βλάβης των λαρυγγικών νεύρων. Η οπτική αναγνώριση των λαρυγγικών νεύρων είναι η μέθοδος που προτείνεται από την American Thyroid Association σε κάθε θυρεοειδεκτομή. Ο νευροδιεγέρτης (διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση) μπορεί να είναι χρήσιμη σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. επανεπεμβάσεις).

Όσον αφορά τους παραθυρεοειδείς, η αναγνώρισή τους είναι το πρώτο βήμα για την προστασία τους όσο διαρκεί η θυρεοειδεκτομή. Συνηθέστατα, η αναγνώρισή τους είναι δυνατή οπτικά. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν ειδικές τεχνικές αναγνώρισης (π.χ. αυτοφθορισμός). Αφού αναγνωριστούν οι παραθυρεοειδείς, το επόμενο βήμα είναι η διατήρηση της αιμάτωσής τους. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η ισχαιμία των παραθυρεοειδών που είναι η συνηθέστερη αιτία μετεγχειρητικής υποασβεστιαιμίας.

Για την οπτική αναγνώριση τόσο των λαρυγγικών νεύρων όσο και των παραθυρεοειδών αδένων έχει τεράστια σημασία η εμπειρία του χειρουργού. Η εμπειρία του χειρουργού έχει επίσης σημασία και για την προστασία τους όσο εξελίσσεται η θυρεοειδεκτομή, καθώς για το σκοπό αυτό χρειάζονται ιδιαίτερα λεπτοί χειρισμοί.


ΕΙΚΟΝΑ

Στην εικόνα που παρουσιάζεται απεικονίζεται το δεξιό παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο και ο δεξιός άνω παραθυρεοειδής αδένας (χωρίς ισχαιμικές αλλοιώσεις) στη διάρκεια θυρεοειδεκτομής σε ασθενή με γιγάντια πολυοζώδη καταδυόμενη βρογχοκήλη. Ο δεξιός λοβός έχει ήδη κινητοποιηθεί και έχει γίνει ανάσπασή του προς την μέση γραμμή.