• Γεώργιος Σακοράφας

Καρκίνος θυρεοειδούς και λεμφαδενικές μεταστάσεις – προεγχειρητική διάγνωση και η μεγάλη πρακτική τη


Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδενικές Μεταστάσεις– Πρακτική σημασία προεγχειρητικής αναγνώρισης


ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Καρκίνος θυρεοειδούς και λεμφαδενικές μεταστάσεις – προεγχειρητική διάγνωση και η μεγάλη πρακτική της σημασία.-Οι λεμφαδενικές μεταστάσεις είναι πολύ συχνές στον καρκίνο θυρεοειδούς.

Εκτιμάται πως υπάρχουν τη στιγμή της διάγνωσης σε 20 – 50 % των ασθενών με διαφοροποιημένο καρκίνο θυρεοειδούς (που είναι η συνηθέστερη μορφή καρκίνου θυρεοειδούς).

Το ποσοστό αυτό είναι ακόμη μεγαλύτερο (έως 70 %) στον σπανιότερο μυελοειδή καρκίνο θυρεοειδούς, που έχει περισσότερο επιθετική βιολογική συμπεριφορά.

Λεμφαδενικές μεταστάσεις παρατηρούνται ακόμη και στα μικροσκοπικά (διαμέτρου < 10 mm) και ενδοθυρεοειδικά καρκινώματα.

Λεμφαδενικές μεταστάσεις – ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ

Στους ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς, οι τυχόν υπάρχουσες λεμφαδενικές μεταστάσεις είναι σήμερα δυνατόν να αναγνωριστούν πριν την επέμβαση με τη βοήθεια της σύγχρονης ιατρικής απεικόνισης. Με αυτό τον τρόπο είναι δυνατή η αξιόπιστη προεγχειρητική σταδιοποίηση του καρκίνου θυρεοειδούς.

Υπερηχογράφημα

Με τη βοήθεια του λεπτομερούς υπερηχογραφικού ελέγχου, οι λεμφαδενικές μεταστάσεις είναι δυνατόν να αναγνωριστούν. Ο ακτινολόγος θα πρέπει να ελέγχει τους λεμφαδένες σε όλη την έκταση (διαμερίσματα) του τραχήλου (κεντρικούς και πλάγιους). Ο έλεγχος αυτός θα πρέπει να γίνεται σε κάθε ασθενή με όζο θυρεοειδούς. Είναι δε απολύτως απαραίτητος όταν υπάρχει κυτταρολογικά τεκμηριωμένη διάγνωση ή υποψία καρκίνου θυρεοειδούς.

Οι λεμφαδενικές μεταστάσεις θα πρέπει όχι μόνο να αναγνωρίζονται αλλά και να χαρτογραφούνται. Με άλλα λόγια, ο έμπειρος ακτινολόγος θα πρέπει να είναι σε θέση να τοποθετήσει τους παθολογικούς λεμφαδένες στα ανατομικά διαμερίσματα του τραχήλου. Η πληροφορία αυτή είναι βασική για τον χειρουργό, καθώς μπορεί να τον κατευθύνει στην σωστή επιλογή του είδους και της έκτασης του λεμφαδενικού καθαρισμού

Παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA, Fine-Needle Aspiration)

Θα πρέπει να γίνεται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση. Έχει θέση κυρίως σε λεμφαδένες διαμέτρου > 8 – 10 mm. Εντούτοις, θα πρέπει να έχει κανείς υπόψη του την πιθανότητα εσφαλμένης αρνητικής απάντησης (ψευδώς αρνητικού αποτελέσματος). Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρουν λεμφαδενικές μεταστάσεις αλλά η απάντηση της FNA να είναι αρνητική. Οι λεμφαδενικές μεταστάσεις μπορεί να αναγνωριστούν επίσης με βάση τα αυξημένα επίπεδα θυρεοσφαιρίνης στο έκπλυμα του υλικού αναρρόφησης των ύποπτων λεμφαδένων.

Αξονική τομογραφία

Δεν έχει θέση στον συνήθη προεγχειρητικό έλεγχο των ασθενών με καρκίνο θυρεοειδούς. Μπορεί εντούτοις να χρειαστεί όταν υπάρχουν εκτεταμένες λεμφαδενικές μεταστάσεις (εκτεταμένη λεμφαδενική διασπορά, εντοπίσεις στο μεσοθωράκιο κλπ.)

Μαγνητική τομογραφία / τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET scan)

Δεν έχουν θέση στον συνήθη προεγχειρητικό έλεγχο των ασθενών με καρκίνο θυρεοειδούς. Εφόσον υπάρχει ένδειξη, θα πρέπει να προτιμάται αρχικά η απεικόνιση με αξονική τομογραφία (βλ. παραπάνω)

ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Καθώς οι λεμφαδενικές μεταστάσεις είναι αρκετά συχνές στον καρκίνο θυρεοειδούς, γίνεται αυτόματα κατανοητή η ανάγκη της προεγχειρητικής τους διάγνωσης. Η μεγάλη συχνότητα λεμφαδενικών μεταστάσεων εξηγεί γιατί το πρόβλημα της υπολειμματικής νόσου ή της υποτροπής είναι τόσο σημαντικό στον καρκίνο θυρεοειδούς. Η συνηθέστερη εντόπιση της υπολειμματικής νόσου ή της υποτροπής είναι οι τραχηλικοί λεμφαδένες.

Για το λόγο αυτό έχει τεράστια σημασία για τον χειρουργό να αναγνωριστούν πριν την επέμβαση (προεγχειρητικά) και με αξιοπιστία τυχόν συνυπάρχουσες λεμφαδενικές μεταστάσεις. Θα πρέπει επίσης να γίνει και αναλυτική περιγραφή της ακριβούς θέσης των παθολογικών λεμφαδένων στα ανατομικά διαμερίσματα του τραχήλου.

Η βασική αυτή πληροφορία μπορεί να αλλάξει το είδος της επέμβασης σε ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των ασθενών που πρόκειται να υποβληθούν σε θυρεοειδεκτομή. Η εκτέλεση ολικής θυρεοειδεκτομής αντί της εκτέλεσης ολικής θυρεοειδεκτομής με ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΟ λεμφαδενικό καθαρισμό είναι ένα πιθανό λάθος, στο οποίο μπορεί να οδηγηθεί ο χειρουργός αν δεν είναι γνωστή εκ των προτέρων η ύπαρξη παθολογικών λεμφαδένων. Σε αυτή την περίπτωση η ολική θυρεοειδεκτομή αποτελεί υποθεραπεία της νόσου. Η υποθεραπεία αυτή μπορεί να περιπλέξει την περαιτέρω αντιμετώπιση του ασθενούς (π.χ. θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο). Είναι επίσης πολύ πιθανό να χρειαστεί νέα χειρουργική επέμβαση (επανεπέμβαση). Η επανεπέμβαση είναι τεχνικά δυσκολότερη και συνοδεύεται από μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών σε σχέση με την αρχική επέμβαση, λόγω της παρουσίας ουλωδών αλλοιώσεων στον τράχηλο, εξ αιτίας της προηγηθείσης επέμβασης.

Η σημασία της εμπειρίας του ακτινολόγου και του χειρουργού

Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει την αξία της σωστής και ριζικής αντιμετώπισης του καρκίνου θυρεοειδούς ήδη στην αρχική επέμβαση. Για το λόγο αυτό ο χειρουργός θα πρέπει να επιλέξει εξ αρχής τη σωστή επέμβαση για τον κάθε συγκεκριμένο ασθενή, ανάλογα με τα ιδιαίτερα δεδομένα. Η επιλογή αυτή βασίζεται στα δεδομένα του προεγχειρητικού υπερηχογραφήματος (κυρίως). Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει επίσης και την ευθύνη του ακτινολόγου που αξιολογεί το υπερηχογράφημα, ευθύνη του οποίου είναι να μη διαφύγει της προσοχής τυχόν συνυπάρχουσα τραχηλική λεμφαδενοπάθεια. Ο χειρουργός που θα αναλάβει την επέμβαση θα πρέπει να διαθέτει επαρκή εμπειρία στη χειρουργική θυρεοειδούς, ώστε να μπορεί να εκτελέσει με ασφάλεια -πέραν της ολικής θυρεοειδεκτομής – και ταυτόχρονο λεμφαδενικό καθαρισμό (αν χρειαστεί).

Καρκίνος θυρεοειδούς και λεμφαδενικές μεταστάσεις – προεγχειρητική διάγνωση και η μεγάλη πρακτική της σημασία

Καρκίνος θυρεοειδούς και λεμφαδενικές μεταστάσεις – προεγχειρητική διάγνωση και η μεγάλη πρακτική της σημασία


#χειρουργόςθυροειδούς #καρκίνοςθυρεοειδούς #όζοιθυροειδούς #θηλώδες #χειρουργόςενδοκρινώναδένων #όζος #μεταστάσεις #καρκίνωμα #όζοςθυροειδούς #λεμφαδένες #θυλακιώδες #χειρουργόςθυρεοειδούς #λεμφαδενικόςκαθαρισμός #θυρεοειδής #θυροειδής #θυροειδούς #Σακοράφας #καρκίνοςθυροειδούς #καρκίνος #όζοι #θυρεοειδεκτομή #όζοςθυρεοειδούς #όζοιθυρεοειδούς #ενδοκρινώναδένων #θυρεοειδούς