• Γεώργιος Σακοράφας

Πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός – Απεικονιστικός έλεγχος (πέραν του προεγχειρητικού εντοπισμού)



Οι νεφροί και τα οστά είναι δύο όργανα που προσβάλλονται συχνά στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό (όργανα - ‘στόχος’). Προσβολή των δύο αυτών οργάνων μπορεί να υπάρχει ακόμη και σε ασθενείς χωρίς συμπτώματα από την νόσο (‘ασυμπτωματικός’ πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός). Για το λόγο αυτό έχει θέση ο απεικονιστικός έλεγχος των οργάνων αυτών, καθώς ενδεχόμενη προσβολή τους από την νόσο αποτελεί ένδειξη για παραθυρεοειδεκτομή.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο απεικονιστικός αυτός έλεγχος είναι άσχετος με τον προεγχειρητικό απεικονιστικό εντοπιστικό έλεγχο (συνήθως υπερηχογράφημα & σπινθηρογράφημα παραθυρεοειδών) που έχει σαν στόχο τον εντοπισμό του υπερλειτουργούντος παραθυρεοειδικού ιστού (συνηθέστατα μονήρους αδενώματος παραθυρεοειδών).


Απεικόνιση νεφρών


Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός συνοδεύεται συχνά από λιθίαση της ουροφόρου οδού (νεφρολιθίαση) και νεφρασβέστωση. Στην πρώτη περίπτωση, το ασβέστιο που αποβάλλεται με τα ούρα σε αυξημένες ποσότητες (υπερασβεστιουρία) καθιζάνει στην ουροφόρο οδό δημιουργώντας λίθους. Στη δεύτερη περίπτωση, παρατηρείται εναπόθεση αλάτων ασβεστίου στο νεφρικό παρέγχυμα δημιουργώντας την χαρακτηριστική ακτινολογική εικόνα της νεφρασβέστωσης.

Αν και οι παραπάνω επιπλοκές του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού από τους νεφρούς μπορεί να γίνουν αντιληπτές και στην απλή ακτινογραφία (νεφρών-ουρητήρων-ουροδόχου κύστης), σήμερα προτείνεται για τον έλεγχο αυτόν το υπερηχογράφημα ή η αξονική τομογραφία (χωρίς σκιαγραφικό).

Ο έλεγχος αυτός προτείνεται σε όλους τους ασθενείς με πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό (συμπεριλαμβανομένου και του ασυμπτωματικού).


Μέτρηση οστικής πυκνότητας


Στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό είναι χαρακτηριστική η απομάκρυνση του ασβεστίου από τα οστά. Μπορεί έτσι να παρατηρηθεί μείωση της οστικής πυκνότητας, αρχικά σαν οστεοπενία και σε βαρύτερες περιπτώσεις σαν οστεοπόρωση. Η οστεοπόρωση μπορεί να ευθύνεται ακόμη και για παθολογικά κατάγματα. Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας γίνεται με την τεχνική DXA (dual-energy X-ray absorptiometry). Στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, μείωση της οστικής πυκνότητας παρατηρείται κυρίως στην περιφερική μοίρα της κερκίδας (καθώς πρόκειται για φλοιώδους υφής οστό [cortical bone]), και σε μικρότερο βαθμό στους οσφυϊκούς σπονδύλους (που έχουν δοκιδώδη υφή [trabecular bone]). Σήμερα προτείνεται η μέτρηση της οστικής πυκνότητας σε τρία σημεία: στο περιφερικό τριτημόριο της κερκίδας, στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και στο ισχίο.


#λιθίασηουροφόρουοδού #νεφρολιθίαση #νεφρασβέστωση #υπερασβεστιουρία #πρωτοπαθήςυπερπαραθυρεοειδισμός #Μέτρησηοστικήςπυκνότητας #οστεοπενία #οστεοπόρωση